به وبلاگ گروه شیمی فلاورجان خوش آمدید
 
قالب وبلاگ

بررسی پیش بینی انحلال پذ یری دو ماده دریکدیگر

مواد لازم : لیتیم کلرید – تولوئن – آب -  تتراکلرید کربن - ید

وسایل  مورد نیاز : لوله آزمایش – بشر

نحوه انجام آزمایش : یک گرم لیتیم کلرید رادرآب بریزید چند فاز د یده می شود؟

- لیتیم کلرید رادر تولوئن بریزید ومشاهده کنید چند فاز دیده می شود وچه نتیجه ای می گیرید

- ید رادرتولوئن بریزید ومشاهده کنید چند فاز دیده می شودو چه نتیجه ای می گیرید  ؟

- محلول حاصل رادرآب بریزید مشاهده کنید چند فاز دیده می شود و چه نتیجه ای می گیرید ؟

- سپس از دانش آموزان می خواهیم درباره قابلیت انحلال پذیری مواد باتوجه به نتایج بالا        

گفتگو کنند.

 

بررسی عملکردمانومتر

یا ازمانومترهایی که در آزمایشگاه است استفاده می کنیم یا از دانش آموزان می خواهیم خودشان مانومتر تهیه کنند .

طرز تهیه مانومتر :یک صفحه چوبی پایه دارکه دو طرف آن را مدرج کرده ایم وسپس ازیک لوله پلاستیکی (مثل شلنگ سرم )استفاده کرده و آن رابه شکل U درمی آوریم وداخل این لوله یک ماده رنگی مثل جوهر همراه کمی آب واردمی کنیم بک سر لوله U شکل رابه یک قیف وصل می کنیم وانتهای قیف راتوسط یک بادکنک محکم می بندیم (به جای گاز )وطرف دیگر لوله رادر تماس باهوای محیط قرار دارد

- با نزدیک کردن قیف به بخاری (یا یک منبع گرمائی )                                                               

چه تغییری درماده رنگی دیده می شود ؟                                                                    

- بادورکردن قیف ازمنبع حرارتی (یا سردکردن قیف)                                                     

ماده رنگی به چه بازویی منتقل می گردد؟.                                                                       

درباره چگونگی جابجائی ماده رنگی درلوله U شکل گفتگو                                            

کنندونتایج رابنویسند.

 

بررسی خاصیت اسیدی وبازی مواد

مواد لازم :محلول أNaoH-  هیدروکلریک اسید (HCL) – آب مقطر – معرف فنل فتالئن یا متیل اورانژ – کاغذ تورنسل و کاغذ pH- لوله آزمایش چهار عدد

طریقه انجام آزمایش: مقدار cc 5 از هرکدام ازمحلولهای بالارا درلوله آزمایش می ریزیم ابتدا اثر فنل فتالئین رابر روی هرکدام امتحان می کنیم .

مقدار cc5 از هرکدام از محلول های بالارادر لوله آزمایش میریزیم و اثر متیل اونرانژرابر روی هرکدام امتحان می کنیم .

مقدار cc5 از هرکدام از محلول های بالارادر لوله آزمایش میریزیم و اثر کاغذ تورنسل رابر روی هرکدام امتحان می کنیم .

مقدار cc5 از هرکدام از محلول های بالارادر لوله آزمایش میریزیم و اثرکاغذ pH رابر روی هرکدام امتحان می کنیم .

ازدانش اموزان می خواهیم جدول زیر راکامل کنند .

معرف

فنل فتالئین

متیل اورانژ

کاغذ تورنسل

کاغذ PH

اسید

 

 

 

 

باز

 

 

 

 

خنثی

 

 

 

 

 

بررسی آب سخت :

مقدار   cacl 2در آب ریخته و آن رادر یک بشر می ریزیم دربشر دیگری مقداری آب معمولی ریخته  حال به هر دو بشر مقدار مساوی صابون اضافه کنید . مقدار کف  ایجاد شده رابررسی کنید

- حال مطابق قبل محلولها رادردوبشر جداگانه تهیه کنید وسپس مقداری سدیم کربنات به هردو بشر اضافه کنید ونتایج رایادداشت کنید .

 

 نشان دادن قطبیت مولکول آب

وسایل مورد نیاز : بورت – بشر – خط کش – یا شانه پلاستیکی – پارچه پشمی –

بورت راباآب پر کرده وسپس آن رابه پایه مطابق شکل ببندید و

بشری رازیر آن قراردهید حال شیر بورت راباز کنید و

شانه ای راکه قبلا با پارچه پشمی  مالش داده اید

 به باریکه آب نزدیک نمائید ومشاهدات خود

 رایادداشت کنید.                                                                                                                

 

 اندازه گیری PH اسید وباز

مواد لازم : اسید هیدروکلریک – اسید سولفوریک – سرکه – صابون – سد یم هید روکسید – نمک طعام – آب – پتایسم هیدروکسید –

وسایل مورد نیاز : کاغذ  PH – یا PH سنج

مقدار ml 2 از هریک از محلولهای فوق رادرلوله آزمایش ریخته وکاغذ PH را درآن وارد کنید وسپس به کمک PH سنج یا نوارهای PH مقدار PH هر ماده رایاداداشت کنید . سپس معین کنید کدام ماده اسید یا باز است .می توان این آزمایش رابه گونه دیگر نیز انجام داد وابتدا کلم قرمزرا کوبیده ومقداری الکل رابه آن اضافه کرده سپس محلول راصاف کنید وبرای همه آزمایشات نگهداری کنید. درابتدا ml 2 ازاین محلول رادرون لوله آزمایش ریخته وبه آن چند قطره هیدروکلریک اسید اضاقه کنید واین لوله رادرجا لوله ای قراردهید (به عنوان شاهد)مجدد  ml 2 محلول کلم قرمز رادرون لوله ازمایشی ریخته وبا ان چند قطره پتایسم هیدروکسیداضافه کنید این محلول رانیز به عنوان شاهد نگهداری کنید وهمین کار رابرای محلولی که آب به آن اضافه کرده اید نیز انجام دهید .

- حال ml 2 محلول کلم قرمز را درلوله ازمایشی ریخته وبه آن سرکه اضافه کنید وببنید رنگ آن شبیه کدام یک از لوله های شاهد است پس محلول (اسید ،باز ،خنثی )است وهمین کار رابرای صابون ونمک طعام نیز انجام دهید.   

 

 تحقیق قانون شارل

وسایل مورد نیاز : بادکنک وکش – یک بشر کوچک ویک بشربزرگ – آب و یخ-

ابتدای کارباید دهانه بشر کوچکتررابا بادکنک وکش محکم ببندید . حال بشر کوچک رادرون مخلوط آب یخی که دربشر بزرگترریخته شده است قرار  دهید ومشاهدات خود رایاداشت کنید.

-حال بشر رامدتی به حال خود گذاشته واین بار دربشر بزرگتر آب جوش قراردهید وبشر کوچکتر رادرون ان وارد کنید واین بار نیز تغییرات رامشاهده ویادداشت کنید . 

 

شناسائی مخلوط وترکیب :

مواد لازم : براده آهن – پودرگوگرد

وسایل لازم :یک آهن ربا – شیشه ساعت

ابتدا مقداری کمی پودرآهن وگوگرد رادریک شیشه ساعت مخلوط کنید سپس سعی کنید این دوپودر راتوسط آهن ربا کاملا از هم جدا نمائید.

می توان ازمایش بالارابه صورت دیگری نیز انجام داد حال مقدار4  گرم گوگرد و7گرم آهن راتوسط ترازو وزن کنید وآنها رادرون لوله آزمایش بریزید وروی شعله چراغ آزمایشگاه حرارت دهید . حال ماده بدست آمده رابه اهن ریا نزدیک کنید .

1- می توانید روش دیگری جهت جدا کردن پودرگوگرد وآهن پیشنهاد کنید ؟

2 – برای آزمایش دوم معادله واکنش رابنویسید وتوضیح دهید ماده حاصل یک ترکیب است یا مخلوط ؟  

 

جداکردن دو مایع مخلو ط نشدنی                                                                  

مواد لازم :سولفوریک اسید ،کربن تتراکلرید ،ید ،آب ،نفت                                                                                         

وسایل لازم : گیره – پایه – قیف جدا کننده – بشر                                                                                                          

 به ترتیب محلولها سولفوریک اسید،یدباتتراکلرید کربن ،آب ،نفت  

 راتوسط قیف،بدرون قیف جداکننده بریزید.                                                                                                           

- حال قیف رااز پایه جدا کرده وبه آرامی تکان دهید وسپس درجای

اولیه قرار دهید.مشاهدات خود رایادداشت کنید .

سوال

1-    درابتدای آزمایش چند لایه درقیف جدا کننده دیده می شود ؟ دلیل خود راتوضیح دهید ؟

                                2 - هنگام هم زدن محلول چند لایه دیده می شود چرا ؟

 

کشش سطحی

مواد لازم :گوگرد یا پودر زغال ،مایع  ظرفشویی ،آب

وسایل لازم : بشر –

ابتدا مقدر ml 100 آب رابدرون بشر بریزید وسپس به ارامی پودرگوگرد یازغال رابرروی سطح آب بپاشید مشاهدات خود رایادداشت کنید  . حال یک قطره مایع ظرفشویی رابه درون بشر ریخته وتغییرات حاصل راتوجیه کنید ؟  

            

بررسی سرعت واکنش

مواد لازم : سدیم هیدورکسید ، فنل فتالئین ، هیدورکلریک اسید

وسایل لازم  : بورت – بشر –

-    ابتدا محلول هیدروکلریک اسید رقیق رادربورت  ریخته وآن راتنظیم کنید . حال بشری راکه دران مقداری محلول سدیم هیدروکسید ریخته شد ه وچند قطره فنل فتالئین نیز به آن اضافه شده رازیر بورت قراردهید وقطر ه قطره هیدروکلریک اسید رابدرون بشر بریزید وتغییرات رنگ محلول رادرطول زمان یادداشت کنید .

 

محلولهای الکترولیت وغیر الکترولیت

مواد لازم : محلول نمک طعام ،آب ، مس(II )سولفات ، الکل ، جوهر نمک 

استیک اسید ، سدیم هیدروکسید ، آب آهک         

وسایل لازم : الکترود زغالی – سیم رابط – لامپ – باتری – بشر –

مطابق شکل دستگاه رامتصل نمائید وسپس رسانایی محلولهای زیر

 رابا یکدیگر مقایسه کنید.

-         مشخص کنید کدام محلول دارای رسانایی زیاداست ؟چرا؟

-         کدام محلول رسانایی الکتریکی کمی دارد ؟چرا؟

-         کدام محلول ها نا رسانا است ؟

-         اگرداخل خیارشوردوچنگال فروکرده ومدادی رامطابق بالا ببندیم آیا باز هم چراغ روشن می شود یاخیر ؟

                                                                                                                               

سختی وشکنندگی

موادلازم : زغال ،گوگرد ، مس ، آهن

وسایل لازم : چکش

به تکه ای زغال وگوگرد توسط چکش ضربه ای وارد کنید وهمین کاررابا قطعه مس وآهن انجام دهید ومشاهدات خود رادرهرمورد بنویسید .                                                                                                                                   

                                                                                                                                      

رسانایی گرمایی:

مواد لازم: قطعه مس وآهن

یک طرف قطعه آهن ومس راروی شعله بگیرید وچند دقیقه صبر کنید آیا گرما به سر دیگر این ماده منتقل می شود . همین کاررابرای قطعات زغال وگرافیت انجام دهید ومشاهدات خود رایادداشت کنید .                                                                                                                                     

 

جلاپذیری :

مواد لازم: قطعه آهن ،مس ،گرافیت ،گوگرد ، گچ

وسایل لازم : کاغذ سمباده

ابتدا با کاغذ سمباده روی اهن بکشید ونتایج مشاهده شده رابنویسید . همین کاررابرای سایر مواد نیز انجام دهید.

چگالی :

هریک ازدو قطعه آهن ومس رادرکف دست خود قراردهید ومقایسه کنید کدام دست احساس سنگینی بیشترمیکند وهمین کاررابا قطعات گرافیت و گوگرد انجام دهید .

سوال : با توجه به آزمایشات انجام شده مواد رابه دو دسته فلز ونافلز تقسیم بندی کنید ؟ .

- برای عناصر آلومینیم – روی – گچ – همان آزمایشات قبل راتکرارکنید واین عناصررانیز به دسته فلز ونافلز تقسیم نمائید .

 

مشاهده گرمای انحلال آمونیوم نیترات در آب

موادلازم:آب مقطر-آمونیوم نیترات

وسایل لازم:دماسنج- بشر100 میلی لیتری – میله همزن- قاشقک- ترازو- شیشه ساعت – گیره و پایه-مقداری نخ

5 میلی لیتر آب مقطر را در بشر بریزیدوسپس توسط ترازو5/1گرم آمونیوم نیترات را توزین کنیدودر روی شیشه ساعت بریزید. به کمک نخ ، دماسنج را به گیره متصل به پایه آ ویزان می کنیم وبشر آ ب را زیر آن قرار دهید زمانی که دمای آ ب برای چندین لحظه ثابت ماند دمای آ ب را بخوانید (t1 )

آمونیو م نیترات را به آ ب اضافه کنید و به کمک هم زن هم بزنید وهنگامی که دما برای چند لحظه ثابت ماند دما را یادداشت کنید (t2 )

سوال: 1- مقدار(  ∆t   ) را بدست آ ورید.

2-نمودار مربو ط به این واکنش را رسم کنید.

3- حل شدن محلوط سیتریک اسید و جوش شیرین (بی کربنات سدیم ) د ر آ ب دمای ان را چه تغییری می دهد.

4- آیا فکر می کنید افزایش گلیسرین برپتاسیم پرمنگنات مرطوب نیز جز این دسته ازواکنشها می باشد.

تذکر :  بهتر است این آ زمایش را با افزایش قطره قطره گلیسرین برپتاسیم پرمنگنات روی موزائیک یا صفحه فلزی انجام دهید

 

باران طلائی

موادلازم: پتاسیم کرومات، سرب نیترات

وسایل لازم: بشر- قطره چکان

ابتدامقدار کمی ازهر دونمک بالارادربشرجداگانه ریخته وبه آن آب اضافه کنیدتامحلول هر یک از دونمک بالا بدست آید حال قطره قطره از محلول پتاسیم کرومات رابرروی محلول سرب نیترات بریزیدومشاهدات خود رایادداشت کنید.

سوال 1- هریک ار مخلولهای بالا چه رنگی هستند؟

2- پس از افزایش دو محلول روی هم چه اتفاقی می افتد شرح دهید.

3- این واکنش از نوع چه واکنشی است؟

 

جابجائی یگانه:

موادلازم:مس سولفات،ورقه آلمینیم

وسایل لازم: بشر

ابتدا مقداری کم مس سولفال رادربشر ریخته و ته آن آب اضافه کنید سپس ورقه نازکی از آلومینیم را روی سطح آن شناور سازید وچند ساعتی این ماده را به حال حود رها کنید وپس از آن مشاهدات خود را بنویسید.

سوال:1- رنگ محلول مس سولفات را بنویسید.؟

2- پس از چند ساعت چه تغییراتی در بشررخ داده آنها رایادداشت کنید.

2-     واکنش انجام شده را بنویسید؟

 

موضوع:تجزیه آمونیوم دی کرومات

مواد لازم: آمونیوم دی کرومات

وسایل لازم:بشر، لوله آزمایش،هم زن،توری نسوز،کبریت

5گرم آمونیوم دی کرومات را به کمک ترازو اندازه گیری کنید و آن را روی توری نسوز یا تشک شیشه ای بریزیدو تشک را روی کاغذ A4قرار دهید .برای شروع واکنش کبریت را روشن کرده وچند ثانیه به طور مستقیم روی آمونیوم دی کرومات می گیریم با شروع واکنش شعله  کبریت رادور کنید .

تذکر:می توان پنبه ای را با کمی الکل آغشته کنید و با گیره گرفته وبه آمونیوم دی کرومات

نزدیک کنیم.

حال یک بشر 250 میلی لیتری را به طور وارونه روی آمونیوم دی کرومات شعله ورقرار دهید.

سوال:1-رنگ اولیه آمونیوم دی کروما ت را نوشته و پس از واکنش نیز رنگ آن را بنویسید.

2- آ یا انحلال پذیری جامد اولیه وا نتهایی در آب یکسان است ؟چه توجیهی می توان کرد.

3- جرم ماده جامددر پایان آزمایش را با ترازو بدست آورید.

4- معادله واکنش را بنویسید .

5- شدت افزایش واکنش ر ادر لحظه شروع و هنگام قرار دادن بشر روی جامد اولیه بررسی کنید؟چه نتیجه ای می گیرید.

 

موضوع:شناسایی یونهای Ba 2+  ،Ag+ ، Fe3+، Pb 2+

مواد لازم:محلولهای رقیق سرب(II) نیترات ،باریم کلرید ،پتاسیم یدید،سدیم هیدروکسید،

سدیم سولفات، نقره نیترات،پتاسیم کرومات، آهن (III)کلرید

مقدار کمی از هر نمک را در آب حل کنید وسپس مطابق زیر شروع به کار نمائید.

الف- شناسایی یون2+  Pb

2میلی لیتر از محلول سرب(II) نیترات را در یک لوله آزمایش بریزید وبعدتوسط قطره چکان  قطره قطره محلول سدیم یدید اضافه کنید چه مشاهده می کنید.  

سوال:1-فرمول واکنش را بنویسید.

2- حدس می زنید ماده محلول و رسوب حاصل چه موادی هستند؟رنگ رسوب را یادداشت نمائید.

ب-شناسایی یونFe3+

2میلی لیتر محلول آهن (III)کلرید را در یک لوله آزمایش بریزید وبه کمک قطره چکان قطره قطره محلول سدیم هیدروکسید به لوله آزمایش اضافه کنید.

سوال:1-فرمول واکنش را بنویسید.

2- رنگ رسوب را یادداشت کنید.

پ- شناسایی یون Ba 2+

2میلی لیتر محلول باریم کلرید را در لوله آزمایش بریزید و توسط قطره چکان قطره قطره محلول سدیم سئلفات را به لوله آزمایش اضافه کنید

سوال:1-فرمول واکنش را بنویسید.

2- حدس می زنید ماده محلول و رسوب حاصل چه موادی هستند؟رنگ رسوب را یادداشت نمائید.

 ت- شناسایی یون Ag+

2 میلی لیتر محلول نقره نیترات را در لوله آزمایش بریزید و توسط قطره چکان قطره قطره

محلول پتاسیم کرومات را به آن اضافه کنید.

سوال:1-فرمول واکنش را بنویسید.

2- حدس می زنید ماده محلول و رسوب حاصل چه موادی هستند؟رنگ رسوب را یادداشت نمائید.

 

تهیه محلول با غلظت مولی مشخص

مواد لازم:سدیم کلرید – مس ( II) سولفات

وسایل لازم: ترازو – بشر 100 میلی لیتری –بالن حجمی 250 میلی لیتری

الف  : تهیه      100 میلی لیتر محلول سدیم کلریددو مولار

ابتدا به کمک فرمول غلظت مولی و روابط استو کیومتری جرم ماده حل شونده یعنی سدیم کلرید را بدست آ ورید .حال مقدار محاسبه شده را به کمک ترازو توزین نمائید واین مقدار را در کمی آب درون بشر ریخته هم بزنید تا حل شود، حال این محلول را به کمک قیف به بالن حجمی 100 میلی لیتری منتقل کنید وبا اضاه کردن آب حجم محلول را به خط نشانه بالون برسانید .

ب: تهیه  ml 250 محلول مس (II ) سولفات

با محاسبه وروابط استوکیومتری لازم مقدارگرم مس (II ) سولفات لازم رابه کمک ترازو اندازه گیری کنید . دریک بشر بریزید وبا اضافه کردن آب حل کنید این محلول راب هکمک قیف به بالون حجمی 250 میلی انتقال دهید وبا اضافه کردن آب حجم محلول رابه خص نشانه بالون برسانید محلول آماده است .

  

تهیه محلول رقیق ازمحلول غلیظ تر

موادلازم : پتاسیم کرومات-

وسایل لازم :بالون 250 میلی – بالون 100 میلی

الف – تهیه 250 میلی محلول mol.Li1- 04/0 پتاسیم دی کرومات ازمحلول mol Li 1- 2/0 ابتادا محلول پتاسیم دی کرومات mol Li 1- 2/0 تهیه کنید وآن رادربشر 100ml به حجم برسانید مقدار گرم پتاسیم کرومات رادربشر ریخته با اضافه کردن آب آن راحل کنید وبه کمک فرمول      2  16  CM 21 16  CM 1 مشخص می کنیم چند میلی لیتر باید ازمحلول موردنظر رابردارید ودربالن ml 250 به حجم برسانید .مقداربدست امدهرااز محلول غلیظ (محلول 2/. مولار) به کمک پیپت حبابداربرداشت هوبه درون بالون حجمی انتقال دهید با اضافه کردن آب حجم محلول رابه خط نشانه برسانید وبه این ترتیب غهلظت محلول از 2/. مولاربه 4/. مولار می رسد .

ب – تهیه 100میلی محلول mol Li 1-  1/. سدیم کلرید از محلول mol Li 1-  2 آن

ابتدا 100 میلی محلول mol Li 1-2 محلول سدیم کلرید تهیه کنید( مانند روش قبل )سپس به کمک رابطه 162CM 2  = 161CM 1  حجم محلول غلیظ رابدست آورید ودربالن ml 100 به حجم برسانید مقدار حجم بدست امده ازمحلول 2 مولار به کمک پیپت حبابدار برداشته به بالون حجمی منتقل کنید با اضابه کردن آب حجم محلول رابه خط نشانه بالوم برسانید به این ترتیب  محلول با غلظت 1/. مولار ساخته  می شود .

 

  مقايسه ظرفيت گرمايي ويژه آب و اتانول و نفت

مواد مورد نياز : اتانول – نفت

وسايل مورد نياز: بشر بزرگ 1 عدد – لوله آزمايش 3 عدد – دماسنج 3 عدد – كرنومتر 3 عدد

درون سه لوله آزمايش مشابه، مايعات مورد نظر را به مقدار مساوي هركدام 5 گرم بريزيد. درون هركدام از آنها يك دماسنج قرار دهيد و همزمان هر سه لوله را داخل حمام آب گرم وارد كنيد طوري كه شرايط گرمادهي به آنها يكسان باشد. زمان لازم براي افزايش دماي مايعات را به اندازه يك درجه سانتيگراد مقايسه كنيد.

1-        ترتيب ظرفيت گرمايي ويژه اين سه مايع چگونه است؟

2-        آيا ترتيب ظرفيت گرمايي مولي اين سه مايع نيز به همين صورت است؟

 

بررسي تغيير حجم آب با تغيير دما

مواد مورد نياز : آب

وسايل مورد نياز: بالن 250 يك عدد – درپوش لاستيكي سوراخ دار – لوله شيشه‌اي

يك بالن 250 سي سي را پر ار آب كرده و دهانه آن را با درپوش لاستيكي داراي لوله شيشه‌اي محكم كنيد. اين مجموعه را به آرامي حرارت داده و تغيير حجم آب را بررسي كنيد.

1-        تغيير حجم آب با تغيير دما چگونه است؟

2-        اگر به جاي آب مايع ديگري مثل نفت استفاده شود چه نتيجه اي انتظار داريد؟

 

  اندازه‌گيري چگالي

مواد مورد نياز : اتانول – نفت – نمك – يك قطعه فلز

وسايل مورد نياز: پيكنومتر – استوانه مدرج – بشر كوچك - ترازوي دقيق

 خلاصه روش كار:

الف- چگالي آب و اتانول را بوسيله پيكنومتر بدست آوريد

ب- چگالي يك فلز را از طريق غوطه ور كردن آن در آب و اندازه گيري تغيير حجم آب بدست آوريد.

ج- چگالي نمك سديم كلريد را با دو روش زير اندازه گيري كنيد

         1- ريختن نمك در يك حلال غير قطبي و اندازه گيري تغيير حجم آن

         2- تهيه محلولي سير شده از آب نمك و افزودن جرم مشخصي نمك به آن و اندازه گيري تغيير حجم محلول

1- كداميك از روش هاي قسمت ج مناسب تر است؟

 

  تهيه محلول فوق اشباع

مواد مورد نياز : پتاسيم نيترات – كلسيم كلريد

وسايل مورد نياز: بشر 100  دو عدد – دماسنج – همزن شيشه‌اي

 خلاصه روش كار:

الف- محلول اشباعي از نمك پتاسيم نيترات با دماي 50 درجه تهيه كرده به آرامي آن را سرد كنيد تا حدود 45 درجه سپس ضربه اي بزنيد تا حالت فراسيرشده‌ي آن احساس شود.

ب- محلول اشباعي از نمك كلسيم كلريد تهيه كرده به آرامي دماي آن را تا حدود 5 درجه افزايش دهيد سپس ضربه اي بزنيد تا حالت فراسيرشده‌ي آن احساس شود.

1- چگونه مي توان فهميد كه يك محلول فوق اشباع است؟

2- براي تهيه محلول فوق اشباع نمكي كه انحلال بي گرما دارد، چه روشي پيشنهاد مي كنيد؟

 

اندازه‌گيري سختي آب

مواد مورد نياز : اسيد هيدرو كلريك 1/0 نرمال – سديم كربنات 1/0 نرمال – متيل اورانژ

وسايل مورد نياز: بشر – ارلن – بورت

 خلاصه روش كار:

الف- اندازه گيري سختي موقت :

100 سي سي آب شهر را درون ارلن ريخته چند قطره شناساگر متيل اورانژ اضافه كنيد و با اسيد هيدروكلريك 1/0 نرمال تيتر كنيد. تغییر رنگ نقطه پایانی از زرد به نارنجی است.

محاسبات:

واکنش تیتراسیون (کلسیم هیدروژن کربنات با هیدروکلریک اسید) را بنویسید و تعداد میلی مول های کلسیم هیدروژن کربنات تیتر شده را بدست آورید و آن را به میلی گرم کلسیم کربنات موجود در یک لیتر آب تبدیل کنید تا سختی آب برحسب ppm کلسیم کربنات بدست آید

ب- اندازه گيري سختي دايم :

ابتدا 20 سي سي محلول سديم كربنات را با اسيد تيتر كنيد ( V1 ) سپس 100 سي سي آب شهر را چند دقيقه بجوشانيد و20 سي سي محلول سديم كربنات به آن اضافه كنيد و آنقدر بجوشانید تا حجم محلول نصف شود، آن را دكانته كرده و در حظور چند قطره متيل اورانژ، با اسيد هيدروكلريك 1/0 نرمال تيتر كنيد ( V2  )

محاسبات: مقداری از سدیم کربنات افزوده شده برای از بین بردن سختی دائم مصرف می شود و مقداری از آن اضافه می ماند که با هیدروکلریک اسید مقدار اضافه مانده ی آن را تیتر کرده ایم. (V2-V1)  حجم هیدروکلریک اسیدی را نشان میدهد که معادل با سدیم کربنات مورد نیاز برای از بین بردن سختی دائم آب است یعنی هم ارز با مقدار سختی دائم موجود در آب. از روی این اختلاف حجم، ابتدا میلی مول کلسیم کربنات در 100 سی سی آب سپس میلی گرم کلسیم کربنات در یک لیتر آب (سختی آب برحسب ppm کلسیم کربنات) را بدست آورید.

توجه: در محاسبات خود نسبت استوکیومتری اسید به باز که 1 به 2 است را مد نظر داشته باشید.

1-        آب شهر قوچان اسيدي ، خنثي يا بازي است ؟ چرا؟

2-        چرا براي تعيين سختي دايم ، آب جوشيده را مستقيماً تيتر نمي كنيم؟

 

لخته سازي كلوئيدها

مواد مورد نياز : آلومينيم نيترات – آهن III نيترات – خاك يا گچ

وسايل مورد نياز: بشر 100  دو عدد

 خلاصه روش كار:

مخلوطي از آب و خاك يا آب و گچ و .. تهيه كرده پس از ته نشين شدن دكانته كنيد تا كلوئيدي از آن بدست آيد. اندكي نمك آلومينيم نيترات يا آهن III نيترات اضافه كنيد تا كلوئيد لخته شود.

1-        چه نمك هايي براي لخته سازي كلوئيد ها مناسب تر هستند؟ چرا؟

 

  بررسي قانون بويل

وسايل مورد نياز: سرنگ شيشه اي – ترازو

 خلاصه روش كار:

با فشردن سرنگ روي ترازو تغييرات فشار هواي درون سرنگ نسبت به حجم آن را بطور كمي بررسي كنيد

1-        چه رابطه اي بين فشار و حجم هواي درون سرنگ مشاهده مي شود؟

2-        عوامل ايجاد خطا در اين آزمايش چيست؟

  

اندازه گيري درصد اكسيژن موجود در هوا

وسايل مورد نياز: بالن– درپوش لاستيكي داراي لوله شيشه اي – پنبه – سيم مسي

 خلاصه روش كار:

درپوش لاستيكي را مطابق شكل آماده كرده به محض شعله ور كردن پنبه، بالن را وارونه روي درپوش محكم كنيد و همزمان اين مجموعه را در سطح آب درون ظرف بگيريد. حجم آب وارد شده داخل بالن را اندازه گرفته و درصد اكسيژن هوا را محاسبه كنيد.

1-        علت فوران آب چيست؟

2-        آيا نوع مايع در نتيجه اين آزمايش تاثيري دارد؟

 

  اسيدي شدن آب در اثر انحلال گازهاي اسيدي

مواد مورد نياز : گوگرد  – كاغذ تورنسل - شناساگر

وسايل مورد نياز: ارلن بزرگ – درپوش لاستيكي – قاشقك احتراق

 خلاصه روش كار:

در زير هود مقداري گوگرد را با قاشقك احتراق بسوزانيد تا گاز گوگرد دي اكسيد توليد شود. سپس آن را درون ارلن بزرگي كه اندكي آب دارد فرو برده و چند لحظه نگه داريد تا واكنش توليد گاز تمام شود. درپوش ارلن را گذاشته و چند دقيقه تكان دهيد تا گاز حاصل در آب حل شود و اسيدي شدن آب را از طريق تغيير رنگ شناساگر مشاهده كنيد.

1-        تغيير رنگ مشاهده شده را چگونه توجيه مي كنيد

2-        واكنش هاي انجام شده در اين آزمايش را بنويسيد.

 

مقايسه گرانروي آب و نفت و اتانول

مواد مورد نياز : آب – نفت - اتانول

وسايل مورد نياز: بورت – بشر - كرنومتر

 خلاصه روش كار:

هر بار بورت را با يكي از مايعات مورد نظر پر كرده و زمان خالي شدن آن را مقايسه كنيد. ( در همه آزمايش ها شير بورت به يك اندازه باز شود )

1-        ترتيب گرانروي اين سه مايع چگونه است؟ علت چيست؟

 

لوله پرتوي كاتدي

1-        فشار گاز درون لوله چه رابطه اي با شدت پرتوي كاتدي دارد؟

2-        چگونه مي توان از جهت انحراف پرتو در ميدان مغناطيسي، آند و كاتد را تشخيص داد؟

 

تهيه هالوژن ها و واكنش پذيري آنها

مواد مورد نياز : اسيد هيدروكلريك – پتاسيم كلريد – پتاسيم برميد – پتاسيم يديد – مايع سفيد كننده

وسايل مورد نياز: ارلن با درپوش – لوله آزمايش 6 عدد – بالن حجمي 3 عدد

 خلاصه روش كار:

ابتدا محلول هاي زير را تهيه كنيد

50 سي سي محلول 1/0 مولار پتاسيم برميد (محلول برميد)

50 سي سي محلول 1/0 مولار پتاسيم يديد (محلول يديد)

50 سي سي محلول 1/0 مولار پتاسيم كلريد (محلول كلريد)

6 لوله آزمايش را شماره گذاري كرده لوله هاي 1 و 2 را از محلول كلريد، 3 و 4 را از محلول برميد و 5 و 6 را از محلول يديد تا يك سوم حجم آن  پر كنيد.

حدود 100 سي سي مايع سفيد كننده درون يك ارلن ريخته و 5 سي سي اسيد هيدروكلريك غليظ به آن اضافه كنيد در ارلن را ببنديد تا گاز كلر آزاد شده به صورت محلول درآيد.

حدود 25 سي سي از محلول كلر تهيه شده را به باقيمانده محلول هاي برميد و يديد اضافه كنيد تا محلول هاي برم و يد نيز بدست آيند.

واكنش پذيري هالوژن ها را با افزودن اندكي از محلول هاي هالوژن به محلول هاي هاليد بررسي كنيد.

1-        چرا در اين آزمايش ،‌آب كلر بايد تازه تهيه شود؟

2-        با توجه به نتايج بدست آمده به چه نظامي در باره واكنش پذيري هالوژن ها مي توان رسيد؟

 

رنگ شعله نمك ها 

مواد مورد نياز : نمكهايي از سديم – پتاسيم – ليتيم – مس – باريم و ...

وسايل مورد نياز: انبرك – اسپاتول- پنبه - بشر

 خلاصه روش كار:

براي مقايسه رنگ شعله كاتيون هاي نمكها به شيوه هاي زير مي توان عمل نمود

الف- بوسيله قاشقك مقدار كمي از نمك مورد نظر را برداشته و مستقيماً روي شعله بگيريم تا رنگ مربوط به آن مشخص شود.

ب- محلولي از نمك مورد نظر تهيه كنيم و بوسيله انبرك تكه كوچكي پنبه را به آن محلول آغشته كرده و آن را روي شعله بگيريم.

ج- بوسيله انبرك تكه كوچكي پنبه را برداشته با آب مرطوب كرده و روي پودر نمك بكشيم تا اندكي از ذرات نمك جذب پنبه شود و آن را روي شعله بگيريم.

1- رنگ شعله كاتيونهاي مورد آزمايش را بنويسيد.

2- انتظار داريد رنگ شعله مخلوطي از كلريد هاي مس و سديم با مقدار برابر چگونه باشد؟

 

واكنش پذيري فلزات گروه اول

مواد مورد نياز : ليتيم – سديم – پتاسيم - شناساگر

 خلاصه روش كار:

ظرفي را پر آب كرده و تكه كوچكي از فلز سديم را در آن بيندازيد. پس از پايان واكنش تغير رنگ شناساگر را با محلول حاصل مشاهده كنيد و همين مراحل را با فلزهاي ديگري از گروه اول تكرار كنيد تا تفاوت و شباهت آنها بررسي شوند.

1-        واكنش هاي انجام شده را بنويسيد

2-        چگونه مي توان گاز توليد شده را شناسايي كرد؟

3-        محلول حاصل از كدام واكنش خصلت بازي بيشتري دارد؟

 

  واكنش پذيري فلزات گروه دوم

مواد مورد نياز : منيزيم – كلسيم – اسيد هيدروكلريك 1/0 مولار

وسايل مورد نياز: لوله آزمايش

 خلاصه روش كار:

مقدارهاي برابر از منيزيم و كلسيم را برداشته و سرعت واكنش آنها را با اسيد هيدروكلريك درون لوله آزمايش مقايسه كنيد. براي شناسايي گاز حاصل از واكنش، در لوله آزمايش را با انگشت خود مسدود كرده و پس از پايان واكنش ، شعله كبريت را به‌ آن نزديك كنيد

1- واكنش هاي انجام شده را بنويسيد

 

بررسي روند هاي تناوبي

مواد مورد نياز : اسيد هيدروكلريك – جوش شيرين – كاغذ تورنسل - شناساگر

وسايل مورد نياز: بالن با لوله جانبي – درپوش لاستيكي

 خلاصه روش كار:

پس از واكنش دادن اكسيد هاي سديم ، منيزيم ، بور ، كربن ، فسفر و گوگرد با آب ، روند تغيير خصلت اسيدي و بازي محلول آنها را با تغيير رنگ كاغذ تورنسل بررسي كنيد.

در مورد اكسيدهاي گازي شكل مي توان كاغذ تورنسل مرطوبي را در مجاورت گاز قرار داد.

1-        چه روندي براي خصلت اسيدي بازي اكسيد عناصر يك تناوب مشاهده مي شود؟

2-        واكنش هاي مربوط به فسفر را بنويسيد

 

واكنش هاي شيميايي و انواع آنها

مواد مورد نياز : سديم كلريد – نقره نيترات – اسيد هيدروكلريك – آمونياك – اسيد سولفوريك – شكر – سديم هيدروكسيد – آمونيوم دي كرومات – منيزيم – الكل – مس II سولفات – ميخ آهني – 

وسايل مورد نياز: بشر – انبرك – سمباده – پنبه – قوطي حلبي – كاغذ روزنامه – كاغذ تورنسل

 خلاصه روش كار:

پس انجام هر واكنش معادله موازنه شده واكنش را نوشته و نوع واكنش را بررسي كنيد.

الف- حدود 5/2 گرم آمونيوم دي كرومات را روي يك قوطي حلبي كه به طور وارونه روي يك ورق روزنامه  قرار گرفته است، بريزيد. تكه اي پنبه را آغشته به الكل كرده روي آن قراردهيد و آن را با شعله كبريت روشن كنيد تا واكنش شروع شود.

ب- ظرف هاي محلول اسيد هيدروكلريك غليظ و آمونياك را طوري كنار هم بگيريد كه دهانه دو ظرف نزديك هم باشد. دود سفيد رنگ حاصل آمونيوم كلريد جامد مي باشد. با قراردادن يك كاغذ تورنسل مرطوب در مسير عبور اين دود، خصلت اسيدي يا بازي آن را بررسي كنيد

ج- تكه اي نوار منيزيم را روي شعله بگيريد تا مشتعل شود. (به نور سفيد آن كه پرتوهاي فرابنفش دارد خيره نشويد)

د- حدود 10 سي سي آب درون يك بشر ريخته و مقدار كمي مس II سولفات در آن حل كنيد. يكي دو عدد ميخ آهني را با سمباده تميز كرده درون آن بيندازيد.

ه- حدود 10 سي سي از محلول هاي سديم هيدروكسيد و مس II سولفات تهيه كرده آنها را مخلوط كنيد.

و- محلولي از نمك خوراكي تهيه كرده به آن قطره قطره محلول نقره نيترات اضافه كنيد.

1- نوع هر يك از واكنشها را همراه با معادله موازنه شده آنها بنويسيد.

 

 شناسايي كاتيونها و آنيونها

مواد مورد نياز : نمكهايي از كاتيونهاي باريم  ، نقره و سرب II – نمكهايي از آنيونهاي كلريد ، سولفات و كرومات

وسايل مورد نياز: لوله آزمايش– بشر 6 عدد

 خلاصه روش كار:

بشرهاي 1 تا 3 حاوي محلولهايي از كاتيونهاي باريم ، نقره و سرب II بوده و بشرهاي 4 تا 6 يكي از آنيونهاي كرومات ، سولفات و كلريد را دارند. با توجه به رنگ رسوب حاصل از واكنش، آزمايش هايي را براي شناسايي كاتيونها و آنيونهاي موجود طراحي و اجرا كنيد.

1-        معادله واكنش هاي انجام شده را نوشته و نوع آنها را تعيين كنيد

 

  محاسبه ظرفيت گرمايي گرماسنج

وسايل مورد نياز: گرماسنج - دماسنج – بشر – استوانه مدرج

 خلاصه روش كار:

50 سي سي آب درون گرماسنج ريخته دماي آن را يادداشت كنيد (t1  ) ، 50 سي سي آب گرم با دماي حدود 60 درجه (t2  ) درون گرماسنج ريخته در آن را ببنديد تا تعادل گرمايي برقرار شود و دماي تعادل را يادداشت كنيد (t3  )

1-        ظرفيت گرمايي گرماسنج را بدست آوريد

2-        اگر به جاي آب 60 درجه ، همان مقدار آب 10 درجه استفاده شود، چه تغييري در نتيجه نهايي خواهد داشت؟

 

محاسبه گرماي واكنش خنثي شدن

مواد مورد نياز : سديم هيدروكسيد 2 مولار – اسيد هيدروكلريك 2 مولار

وسايل مورد نياز: گرماسنج - دماسنج – بشر – استوانه مدرج - ترازو

 خلاصه روش كار:

50 سي سي اسيد هيدروكلريك 2 مولار درون گرماسنج ريخته دماي آن را يادداشت كنيد (t1  ) ، 50 سي سي محلول سديم هدروكسيد 2 مولار تهيه كرده دماي آن را يادداشت كنيد (t2  ) و درون گرماسنج بريزيد و در آن را ببنديد. ضمن هم زدن با همزن ، بيشترين دماي مشاهده شده را يادداشت كنيد  (t3  ) با استفاده از نتايج بدست آمده آنتالپي واكنش را بر حسب كيلو ژول بر مول بدست آوريد.

1- آنتالپي خنثي شدن را محاسبه كنيد.

 

واكنش هاي گرما ده و گرما گير

مواد مورد نياز : شكر – اسيد سولفوريك غليظ – آمونيوم نيترات – آب اكسيژنه – دي اكسيد منگنز

وسايل مورد نياز: لوله آزمايش – بشر – گيره لوله آزمايش- دماسنج -

 خلاصه روش كار:

تغييرات گرمايي واكنش هاي زير را بررسي كنيد

الف- درون يك بشر حدود 20 سي سي محلول سيرشده شكر تهيه كرده و حدود 5 سي سي اسيد سولفوريك غليظ با احتياط به آن اضافه كنيد.

ب- 5 سي سي آب درون يك لوله آزمايش ريخته دماي آن را بخوانيد و حدود يك گرم آمونيوم نيترات به آن اضافه كنيد. ضمن هم زدن ملايم،  تغييرات دماي محلول را مشاهده كنيد.

ج-  حدود 5 سي سي آب اكسيژنه درون يك لوله آزمايش بريزيد. لوله آزمايش را با گيره گرفته  و مقدار كمي منگنز دي اكسيد به آن اضافه كنيد. احتياط كنيد چون شدت واكنش زياد است.

1- كدام واكنش گرماگير ئ كداميك گرماده است؟

2- معادله واكنش هاي انجام شده را بنويسيد.

 

رسم نمودار انحلال پذيري

مواد مورد نياز : پتاسيم نيترات

وسايل مورد نياز: لوله آزمايش – دماسنج - بشر

 خلاصه روش كار:

يك لوله آزمايش بزرگ را شسته و آن را خشك كنيد. 3 گرم تاسيم نيترات به آن افزوده طوري كه به جداره لوله نچسبد. 2 گرم (2 سي سي ) آب مقطر اضافه كرده ، دماسنج را درون آن قرار داده و با حمام آب گرم حرارت دهيد تا همه نمك حل شود. لوله آزمايش را بيرون آورده ضمن سرد شدن به محض تشكيل اولين بلور جامد ، دام را يادداشت كنيد. در مرحله بعد به همان محلول، 1 سي سي ديگر آب مقطر اضافه كنيد و مراحل قبل را تكرار كنيد تا جدول زير كامل شود. سپس نمودار انحلال پذيري پتاسيم نيترات را رسم كنيد.

دماي محلول سير شده

قابليت انحلال

جرم آب

جرم نمك

شماره آزمايش

 

 

2

3

1

 

 

3

3

2

 

 

4

3

3

 

 

5

3

4

1-        نمودار انحلال پذيري اين نمك را رسم كنيد.

2-        انحلال پتاسيم نيترات گرماگير است يا گرماده؟

 

مقايسه جرم محلول هاي مختلف

مواد مورد نياز : يك نمك

وسايل مورد نياز: بالن حجمي - ترازو

 خلاصه روش كار:

پس از تهيه محلول هاي زير حجم برابري از آنها را توزين كرده و اختلاف را توجيه كنيد.

الف- محلول 2 مولار و 2 مولال يك نمك

ب- محلول 20 درصد حجمي و 20 درصد جرمي يك مايع

1- 50 سي سي محلول 2 مولار سنگين تر است يا 50 سي سي محلول 2 مولال؟ حجم حلال در كدام يك بيشتر است؟

 

مقايسه كلوئيد با محلول و سوسپانسيون

مواد مورد نياز : نشاسته – مس سولفات –

وسايل مورد نياز: بشر– ابزار لازم براي توليد باريكه نور

 خلاصه روش كار:

الف- درون 3 عدد بشر مشابه تا دو سوم آن آب مقطر بريزيد و درون آنها به ترتيب مقدار كمي نشاسته ، مسIIسولفات و خاك اضافه كنيد. محتويات بشرها را هم بزنيد و چند دقيقه آنها را ساكن بگذاريد و از نظر پايداري، آنها را با هم مقايسه كنيد.

ب- هر يك از بشرها را در مسير باريكه اي از پرتوي نور قرار داده و از نظر عبور يا پخش نور آنها را مقايسه كنيد

 1- مشاهدات خود را توجيه كنيد.

 

خصلت امولسيون كنندگي شوينده ها

مواد مورد نياز : آب – نفت- مايع پاك كننده

وسايل مورد نياز: ارلن

 خلاصه روش كار:

حدود 50 سي سي آب درون ارلن ريخته و 10 سي سي مايع غير قطبي مثل نفت به آن اضافه كنيد و خوب تكان دهيد. به اين مخلوط ناهمگن ، يك قطره مايع شوينده اضافه كرده و تكان دهيد تا خصلت امولسيون كنندگي آن مشاهده شود.

1-        با توجه به ساختار شوينده ها علت ايجاد امولسيون را توضيح دهيد

 

اندازه گيري فشار گاز درون حباب

وسايل مورد نياز: لوله U شكل بلند – خط كش - بادكنك

 خلاصه روش كار:

يك لوله شيشه‌اي U شكل را به پايه فلزي محكم كنيد و تا نصف ارتفاع آن از آب پر كنيد. يك بادكنك باد شده يا شيلنگ گاز شهر را (با احتياط) به يك سر لوله وصل كنيد. از روي تغيير ارتفاع آب ، فشار گاز را بدست آوريد

1-        فشار گاز مورد آزمايش را بدست آوريد

2-        اگر به جاي آب، جيوه درون لوله ريخته شود چه تغييري در اختلاف ارتفاع و محاسبات خواهد داشت؟

 

جوشيدن آب در يخ

مواد مورد نياز : سديم كلريد - يخ

وسايل مورد نياز: بالن – درپوش لاستيكي

 خلاصه روش كار:

بالن را تا يك سوم آن از آب پر كنيد و آن را حرارت دهيد وقتي آب به جوش آمد، بالن را برداشته صبر كنيد تا از جوشيدن بيفتد. آنگاه درپوش لاستيكي را روي آن محكم كنيد و بالن را با تكه هاي يخ سرد كنيد.

1-        علت جوشيدن مجدد آب درون بالن هنگام سرد كردن آن چيست؟

2-        اگر درپوش لاستيكي نباشد وضعيت چگونه خواهد بود؟

 

فلزها

رنگ

As

آبي

B

سبز روشن

Ba

سبز پسته اي

Ca

قرمز- نارنجي

Cs

بنفش كم رنگ

Cu(I)

آبي

Cu(II) (non-halide)

سبز

Cu(II) halide)

سبز مايل به آبي

In

آبي

Li

قرمز لاكي (قرمز سير)

K

بنفش كم رنگ

Mn(II)

سبز مايل به زرد

Mo

سبز مايل به زرد

Na

زرد پررنگ

P

سبز مايل به آبي كم رنگ

Pb

سبز كم رنگ

Rb

بنفش كم رنگ

Sb

سبز كم رنگ

Se

آبي لاجوردي

Sr

قرمز سير

Te

سبز كم رنگ

Tl

سبز

Zn

سبز مايل به آبي

 

 

[ یکشنبه 30 فروردین1388 ] [ 16:43 ] [ گروه شیمی فلاورجان ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

باسلام خدمت بازدید کنندگان محترم
این وبلاگ توسط گروه آموزشی شیمی فلاورجان ایجادشده و شامل مطالب واطلاعات مختلف در زمینه شیمی می باشد. از همکاران محترم دعوت می شود با پیشنهادات و انتقادات سازنده خود در قسمت نظرات وبلاگ یا ارسال مطلب به آدرس ایمیل گروه ما را در پربارساختن این وبلاگ یاری فرمایید.
با تشکر
مدیریت وبلاگ
امکانات وب